vrijdag 18 november 2016

De zuigende werking van drama's





Deze week gaf ik voor het eerst sinds lange tijd bij de School of Life weer les over ruzie maken. In mijn voorbereiding onderzocht ik de drama-driehoek. De drama-driehoek is een model uit de Transactionele Analyse dat vertelt in welke rollen we als mensen kunnen vallen op het moment dat we in een drama of conflict belanden. De rollen hebben een uitlokkende werking op elkaar, en het is dan ook behoorlijk lastig om uit de drama-driehoek te komen als je er eenmaal in zit.
De drie rollen zijn:
- De aanklager, die een boze houding, beschuldigende houding heeft, en niet geneigd is om relfectief te zijn naar zichzelf
- Een slachtoffer, dat bedroefd is, en zichzelf hulpeloos houdt door zich wijs te maken dat hij het echt niet alleen kan
- Een redder, die triomf voelt over zijn redding, en makkelijk in een adviserende, oplossende rol schiet. Hij neemt teveel verantwoordelijkheid en houdt daarmee het drama in stand.

De rollen zijn niet vast per persoon, maar het kan wel zijn dat je een voorkeursrol hebt waar je makkelijk in terecht komt.

Het is de kunst om uit de driehoek te blijven en naar de winnaarsdriehoek te verplaatsen. Daar zijn de rollen minder gedefinieerd en is het aan iedereen om assertief en eerlijk te communiceren. Dat betekent dat je onderzoek moet doen naar je eigen gevoelens en behoeftes, zonder oordelen en beschuldigen bij de ander te leggen. Niet gemakkelijk, maar wel heel mooi.....

maandag 3 oktober 2016

Life is not a journey.....huh?


Waar ik al jarenlang probeer om geen doel aan mijn leven te geven, anders dan ervan te genieten en "te leven in het hier en nu", "niet te leven om te werken, maar te werken om te leven", en niet mee te gaan in de "maatschappelijke rat-race", gaf Allan Watts me nog even een extra perspectief in zaken....
Hij vertelt dat alle leven geen doel heeft. Dat wat we de evolutie noemen, is nooit als zodanig begonnen of opgezet. De drang om te leven, is het enige doel van het leven zelf. Zijn briljante idee is het, om het leven te zien als een "dans" of een muziekspel, dat geen enkel ander doel dient dan het stuk zelf. Alain de Bottons versie is "to live like an artist". Een artiest zal niets laten om precies datgeen te maken of te doen, zoals hij zelf denkt dat het precies goed is. Geen concessies. Voor mij een schitterend streven, om te leven zoals ik het precies zelf wil. En dat voelt best wel eng, omdat de verantwoordelijkheid daarbij dus ook helemaal bij mezelf terecht komt. Gerust stellend aan de andere kant, dat de verantwoordelijkheid niet hetzelfde is als de uitvoering. Want daar gebruik ik rustig alle hulp voor die ik kan vinden....

dinsdag 30 augustus 2016

You might have a watch, but we have got the time

Afbeeldingsresultaat voor rolex bizar

Laatst hoorde ik van een collega dat de Grieken twee soorten tijd kennen, Kairos en Chronos. "Chronos", zo vertelde zij, "is de tijd op onze klok, aan de hand waarvan we onze westerse levens aardig vol neigen te plannen. Kairos is de tijd wanneer we hem vergeten. Dat we er in op gaan en niet nadenken over wat er hierna komt. Eerst het een, dan het ander. Niet halverwege stoppen, maar afmaken, dan pas door."
Voor mij een enorm geruststellend idee, en de reden dat ik in het weekend probeer om zonder kloktijd te leven. En dat vind ik niet mee vallen, ik hoor mezelf terugtellen hoe lang ik voor dit of voor dat heb, voordat we dit gaan doen of er dat moet gebeuren. Zo sta ik ineens vroeg op omdat ik midden op de dag een afspraak heb. Vakantie leent zich er aardig voor, de tijd vergeten, eten wanneer we trek hebben, zo lang wandelen, fietsen, luieren of spelen als we willen, even geen klok.
Mijn vader vertelde vroeger over de westerse man die een arabier tegenkwam. En hem trots zijn dure horloge liet zijn. De arabier antwoordde dat hij weliswaar geen horloge had, maar wel de tijd.
Een goede vriend van mij vertelde me ooit dat hij al achter de douane op schiphol eens met zijn moeder zo genoot van een kop koffie dat zij bijna hun vlucht misten. Dat maakte mij jaloers, van reizen word ik altijd erg zenuwachtig, ik verlies de tijd geen moment uit het oog.
Ik hoop dat het me ooit gegeven is om bijna continu zonder horloge te leven, en ik weet dat ik daarvoor nog flink wat stappen te maken heb.....

woensdag 18 mei 2016

Het rendement van geluk en een pleidooi voor inconsequente idealisten (pfffft)

Vorige week keek ik de Tegenlicht documentaire: "het rendement van geluk". Wat een aanrader! Ik ben er nog steeds van onder de indruk. Hoofdzaak is: Hoe kan je als bedrijf of mens je impact maximaliseren in plaats van je winst. De docu legt uit dat we onze impact kunnen maximaliseren door schade te beperken en middelen goed te gebruiken. Schade beperken probeer ik zelf door op een verantwoorde manier te consumeren (bijvoorbeeld geen fruit meer uit verre oorden, geen eieren zonder keurmerk, en geen (kinder)kleding meer uit Bangladesh).  Aan de andere kant kan ik de middelen die ik wel heb inzetten voor een mooiere wereld. Door bijvoorbeeld mijn pensioengeld te investeren in duurzame beleggingen en zonnepanelen voor op ons dak aan te schaffen. Ik merk dat ik er behoorlijk gelukkig van wordt. Elke dat ik iets goeds doe, in plaats van me over te geven aan de wegwerp-economie. Ik realiseer me dat ik nog veel verder zou kunnen gaan, dat het zelfs soms hypocriet lijkt om het ene wel, en het andere niet te doen of laten. Frank Meester schreef een tijdje geleden een schitterende betoog in de Volkskrant. Hij noemde het een pleidooi voor de inconsequente mens. De inconsequente mens die stapjes in de goede richting zet, maar zichzelf niet vastzet op dwingende normen of waarden.  Samen op weg naar een mooie en schone wereld! Joehoe!!! 

donderdag 17 maart 2016

Op weg naar de volgende hobbel?


De afgelopen weken was ik niet zo druk. En dat was best raar. En heerlijk. Dat ik na het eten, de kinderen in bed, de afwas, het speelgoed aan de kant, gewoon even niet wist wat ik zou gaan doen. Geen drukkende deadlines, geen sportbehoefte, gewoon even niks. Tijd om bijvoorbeeld de krant goed te lezen, of een best wel stom TV-programma te kijken. Of met mijn vrouw te scrabblen.
De onrust kwam al gauw weer op. Gaat het wel snel genoeg vooruit? Ontwikkel ik me wel genoeg?

Sta ik nu stil?

Ik werd er een beetje ongelukkig van.

De vlaamse filosoof Ignaas Devisch hielp me aan een inzicht. Het inzicht dat we als mensen zo vaak op weg zijn naar de volgende hobbel om te nemen. En dat we dus niet zo erg goed zijn om genoegen te nemen met minder dan het maximale op dat moment. En dat we, als we er weer aan gewend zijn, heel snel weer door willen naar het volgende. En dat dat zijn voordelen heeft, maar ook zeker zijn nadelen. Waarom wil ik bijvoorbeeld elke dag iets anders eten dat ik, of mijn vrouw, zelf gekookt heb. Waarom altijd weer naar een nieuw restaurantje of een nieuwe vakantiebestemming? Waarom telkens weer nieuwe uitdagingen op professioneel vlak? Of sportief vlak? Waarom ons huis of tuin nog mooier, fijner of leuker maken?
Het lijkt erop dat we niet zonder doelen, veranderingen of verbeteringen kunnen.

Is dat erg?

Ik weet het niet, maar ik bedacht me wel dat ik me geneerde voor het ongelukkige gevoel dat er in mij opkwam. Hoe kan ik nou ongelukkig zijn terwijl er zoveel kan en mag. Dat probeer ik nu de wereld uit te helpen....

dinsdag 26 januari 2016

Mental maps in de gymzaal, een filosofische beschouwing

 
 


Afgelopen zaterdag dwaalde ik met mijn zoontje door de gymzaal bij ons in de buurt en stuitten wij op een badmintontoernooi. Vanaf de hoge tribune had ik aanvankelijk moeite om te onderscheiden welke veldlijnen hoorden bij het spel. Zeker was dat de spelers daar zelf geen enkele moeite mee hadden. Ze leken alle andere lijnen zelfs niet eens te zien.
Ineens realiseerde ik me de parallel met het wereldmodel of mental map die we allemaal opbouwen in ons leven. We bouwen allemaal een set fictieve spelregels met bijbehorende lijnen in ons hoofd waar we vinden dat we ons aan moeten houden. Regels waarmee we onszelf en anderen waarderen en beoordelen. Regels die gaan over wat goed en fout is, wat normaal en gek of bijzonder is. Regels over mensen en omgevingen waar we bij passen of ons van distantiëren. Regels die we soms uitspreken, maar ook erg vaak niet bewust van zijn dat ze ons leven bepalen.
Wat mij betreft is het een belangrijke levenskunst om de die regels voortdurend te onderzoeken en te verleggen wanneer ze beperkend werken. Met hulp van gedragsveranderingen en sociale experimenten kunnen we een veel ruimer beeld van onszelf krijgen. We ontdekken dat we ook in de andere lijnen sporten kunnen beoefenen en zelfs de regels naar onze hand kunnen zetten. Een stap verder is het om te ontdekken dat er niemand is die in het echte leven de regels bepaalt. Er blijkt er maar één te zijn die bepaalt of jij wint of verliest, en dat ben je helemaal zelf.
Hoe je ontdekt of je aan het winnen of verliezen bent dan? Dat vraagt moed en eerlijkheid om naar binnen te kijken en jezelf af te vragen of je wel de beste versie van jezelf bent op dat moment. Of je wel hebt gehandeld en gedragen naar je eigen eer en geweten, of dat je eigenlijk wat hebt laten liggen. Dat je nog wel iets eerder of sterker had kunnen ingrijpen toen er zaken verliepen op een manier die je niet aanstonden. Of er tenminste een vraag bij had gesteld.....

maandag 21 december 2015

Communiceren onder en boven tafel

Grip krijgen op communiceren in gesprekken en samenwerkingen is een kunst waar ik me dagelijks verder in bekwaam. Een tijdje geleden kon ik daar weer een flinke stap in maken met hulp van bovenstaande modelletje. Het modelletje legt uit dat er 4 niveaus zijn waarin wij als mensen met elkaar communiceren, bewust, maar vooral ook onbewust. Inhoud en procedures zijn voor de meeste van ons bekend terrein. Inhoud is in wezen hetgeen waar we ons allemaal mee bezig houden de hele dag (bv: de inhoud van deze blog). Procedures zijn de manier, volgorde, of raamwerk waarin we ons bezig houden met de inhoud (bv: ik probeer ongeveer eens per maand te bloggen). Het niveau van interactie is veel onbewuster, zie de blog over systemisch denken en werken hieronder. Interactie gaat over wat er tussen mensen gebeurt.  Een voorbeeld is dat ik met mijn blog graag wil delen met mijn lezers. Als laatste en moeilijkst te grijpen is er het niveau van de emoties, dat gaat over wat er binnenin iemand gebeurt. Gevoelens en energieniveau zijn hiervan mooie voorbeelden. Voorbeeld; vandaag is de eerste dag van mijn kerstvakantie, ik voel me moe, maar heb wel zin om weer eens te bloggen.

Om de samenwerking in groepen te verbeteren is het van groot belang dat alle niveaus op de goede manier en in proportie zijn vertegenwoordigd. Sleutel tot succes is de mate waarin deelnemers van de groep bewust zijn wat er in henzelf om gaat en de vrijheid die zij ervaren om naar dit bewustzijn te handelen.