dinsdag 30 augustus 2016

You might have a watch, but we have got the time

Afbeeldingsresultaat voor rolex bizar

Laatst hoorde ik van een collega dat de Grieken twee soorten tijd kennen, Kairos en Chronos. "Chronos", zo vertelde zij, "is de tijd op onze klok, aan de hand waarvan we onze westerse levens aardig vol neigen te plannen. Kairos is de tijd wanneer we hem vergeten. Dat we er in op gaan en niet nadenken over wat er hierna komt. Eerst het een, dan het ander. Niet halverwege stoppen, maar afmaken, dan pas door."
Voor mij een enorm geruststellend idee, en de reden dat ik in het weekend probeer om zonder kloktijd te leven. En dat vind ik niet mee vallen, ik hoor mezelf terugtellen hoe lang ik voor dit of voor dat heb, voordat we dit gaan doen of er dat moet gebeuren. Zo sta ik ineens vroeg op omdat ik midden op de dag een afspraak heb. Vakantie leent zich er aardig voor, de tijd vergeten, eten wanneer we trek hebben, zo lang wandelen, fietsen, luieren of spelen als we willen, even geen klok.
Mijn vader vertelde vroeger over de westerse man die een arabier tegenkwam. En hem trots zijn dure horloge liet zijn. De arabier antwoordde dat hij weliswaar geen horloge had, maar wel de tijd.
Een goede vriend van mij vertelde me ooit dat hij al achter de douane op schiphol eens met zijn moeder zo genoot van een kop koffie dat zij bijna hun vlucht misten. Dat maakte mij jaloers, van reizen word ik altijd erg zenuwachtig, ik verlies de tijd geen moment uit het oog.
Ik hoop dat het me ooit gegeven is om bijna continu zonder horloge te leven, en ik weet dat ik daarvoor nog flink wat stappen te maken heb.....

woensdag 18 mei 2016

Het rendement van geluk en een pleidooi voor inconsequente idealisten (pfffft)

Vorige week keek ik de Tegenlicht documentaire: "het rendement van geluk". Wat een aanrader! Ik ben er nog steeds van onder de indruk. Hoofdzaak is: Hoe kan je als bedrijf of mens je impact maximaliseren in plaats van je winst. De docu legt uit dat we onze impact kunnen maximaliseren door schade te beperken en middelen goed te gebruiken. Schade beperken probeer ik zelf door op een verantwoorde manier te consumeren (bijvoorbeeld geen fruit meer uit verre oorden, geen eieren zonder keurmerk, en geen (kinder)kleding meer uit Bangladesh).  Aan de andere kant kan ik de middelen die ik wel heb inzetten voor een mooiere wereld. Door bijvoorbeeld mijn pensioengeld te investeren in duurzame beleggingen en zonnepanelen voor op ons dak aan te schaffen. Ik merk dat ik er behoorlijk gelukkig van wordt. Elke dat ik iets goeds doe, in plaats van me over te geven aan de wegwerp-economie. Ik realiseer me dat ik nog veel verder zou kunnen gaan, dat het zelfs soms hypocriet lijkt om het ene wel, en het andere niet te doen of laten. Frank Meester schreef een tijdje geleden een schitterende betoog in de Volkskrant. Hij noemde het een pleidooi voor de inconsequente mens. De inconsequente mens die stapjes in de goede richting zet, maar zichzelf niet vastzet op dwingende normen of waarden.  Samen op weg naar een mooie en schone wereld! Joehoe!!! 

donderdag 17 maart 2016

Op weg naar de volgende hobbel?


De afgelopen weken was ik niet zo druk. En dat was best raar. En heerlijk. Dat ik na het eten, de kinderen in bed, de afwas, het speelgoed aan de kant, gewoon even niet wist wat ik zou gaan doen. Geen drukkende deadlines, geen sportbehoefte, gewoon even niks. Tijd om bijvoorbeeld de krant goed te lezen, of een best wel stom TV-programma te kijken. Of met mijn vrouw te scrabblen.
De onrust kwam al gauw weer op. Gaat het wel snel genoeg vooruit? Ontwikkel ik me wel genoeg?

Sta ik nu stil?

Ik werd er een beetje ongelukkig van.

De vlaamse filosoof Ignaas Devisch hielp me aan een inzicht. Het inzicht dat we als mensen zo vaak op weg zijn naar de volgende hobbel om te nemen. En dat we dus niet zo erg goed zijn om genoegen te nemen met minder dan het maximale op dat moment. En dat we, als we er weer aan gewend zijn, heel snel weer door willen naar het volgende. En dat dat zijn voordelen heeft, maar ook zeker zijn nadelen. Waarom wil ik bijvoorbeeld elke dag iets anders eten dat ik, of mijn vrouw, zelf gekookt heb. Waarom altijd weer naar een nieuw restaurantje of een nieuwe vakantiebestemming? Waarom telkens weer nieuwe uitdagingen op professioneel vlak? Of sportief vlak? Waarom ons huis of tuin nog mooier, fijner of leuker maken?
Het lijkt erop dat we niet zonder doelen, veranderingen of verbeteringen kunnen.

Is dat erg?

Ik weet het niet, maar ik bedacht me wel dat ik me geneerde voor het ongelukkige gevoel dat er in mij opkwam. Hoe kan ik nou ongelukkig zijn terwijl er zoveel kan en mag. Dat probeer ik nu de wereld uit te helpen....

dinsdag 26 januari 2016

Mental maps in de gymzaal, een filosofische beschouwing

 
 


Afgelopen zaterdag dwaalde ik met mijn zoontje door de gymzaal bij ons in de buurt en stuitten wij op een badmintontoernooi. Vanaf de hoge tribune had ik aanvankelijk moeite om te onderscheiden welke veldlijnen hoorden bij het spel. Zeker was dat de spelers daar zelf geen enkele moeite mee hadden. Ze leken alle andere lijnen zelfs niet eens te zien.
Ineens realiseerde ik me de parallel met het wereldmodel of mental map die we allemaal opbouwen in ons leven. We bouwen allemaal een set fictieve spelregels met bijbehorende lijnen in ons hoofd waar we vinden dat we ons aan moeten houden. Regels waarmee we onszelf en anderen waarderen en beoordelen. Regels die gaan over wat goed en fout is, wat normaal en gek of bijzonder is. Regels over mensen en omgevingen waar we bij passen of ons van distantiëren. Regels die we soms uitspreken, maar ook erg vaak niet bewust van zijn dat ze ons leven bepalen.
Wat mij betreft is het een belangrijke levenskunst om de die regels voortdurend te onderzoeken en te verleggen wanneer ze beperkend werken. Met hulp van gedragsveranderingen en sociale experimenten kunnen we een veel ruimer beeld van onszelf krijgen. We ontdekken dat we ook in de andere lijnen sporten kunnen beoefenen en zelfs de regels naar onze hand kunnen zetten. Een stap verder is het om te ontdekken dat er niemand is die in het echte leven de regels bepaalt. Er blijkt er maar één te zijn die bepaalt of jij wint of verliest, en dat ben je helemaal zelf.
Hoe je ontdekt of je aan het winnen of verliezen bent dan? Dat vraagt moed en eerlijkheid om naar binnen te kijken en jezelf af te vragen of je wel de beste versie van jezelf bent op dat moment. Of je wel hebt gehandeld en gedragen naar je eigen eer en geweten, of dat je eigenlijk wat hebt laten liggen. Dat je nog wel iets eerder of sterker had kunnen ingrijpen toen er zaken verliepen op een manier die je niet aanstonden. Of er tenminste een vraag bij had gesteld.....

maandag 21 december 2015

Communiceren onder en boven tafel

Grip krijgen op communiceren in gesprekken en samenwerkingen is een kunst waar ik me dagelijks verder in bekwaam. Een tijdje geleden kon ik daar weer een flinke stap in maken met hulp van bovenstaande modelletje. Het modelletje legt uit dat er 4 niveaus zijn waarin wij als mensen met elkaar communiceren, bewust, maar vooral ook onbewust. Inhoud en procedures zijn voor de meeste van ons bekend terrein. Inhoud is in wezen hetgeen waar we ons allemaal mee bezig houden de hele dag (bv: de inhoud van deze blog). Procedures zijn de manier, volgorde, of raamwerk waarin we ons bezig houden met de inhoud (bv: ik probeer ongeveer eens per maand te bloggen). Het niveau van interactie is veel onbewuster, zie de blog over systemisch denken en werken hieronder. Interactie gaat over wat er tussen mensen gebeurt.  Een voorbeeld is dat ik met mijn blog graag wil delen met mijn lezers. Als laatste en moeilijkst te grijpen is er het niveau van de emoties, dat gaat over wat er binnenin iemand gebeurt. Gevoelens en energieniveau zijn hiervan mooie voorbeelden. Voorbeeld; vandaag is de eerste dag van mijn kerstvakantie, ik voel me moe, maar heb wel zin om weer eens te bloggen.

Om de samenwerking in groepen te verbeteren is het van groot belang dat alle niveaus op de goede manier en in proportie zijn vertegenwoordigd. Sleutel tot succes is de mate waarin deelnemers van de groep bewust zijn wat er in henzelf om gaat en de vrijheid die zij ervaren om naar dit bewustzijn te handelen.   

woensdag 25 november 2015

Systemisch denken en werken



De laatste weken ben ik in de ban van systemisch denken. Systemisch denken betekent dat je naar de interactie tussen mensen kijkt in een sociale omgeving, bijvoorbeeld een organisatie, een familie, een team of een groep kijkt. Kijken naar een groep mensen als een systeem zorgt ervoor dat de inhoud die mensen samenbrengt even niet meer belangrijk is, en dat we kunnen kijken naar wat er in de onderstroom gebeurt.

Drie dimensies die daarin een belangrijke rol spelen zijn:
1. Die van boven en onder. Te zien als dominant vs bescheiden, leiden en volgen, opblazen of wegkwijnen. Kun je je voorstellen?
2. Die van afstand tussen mensen. Voelen mensen zich op hun gemak? Durven ze eerlijk te zijn? Is er intimiteit? Zijn er oordelen naar elkaar?  Worden mensen binnen of buitengesloten? Zijn de deelnemers aan- of afgehaakt?
3. Die van richting, bekender als "de neuzen dezelfde kant op".  Of "hakken in het zand". Belangrijke vraag in die dimensie is: Welke doelen worden er nagestreefd?

Naast mensen zijn er ook objecten in een systeem.
Die objecten zijn de zaken die "tussen de mensen instaan". Dat kan zoiets zijn als wantrouwen, verschillen in visie, een taboe, iets dat heeft gespeeld in het verleden, roddels, onbekendheid met elkaar etc etc...



Leuk toch?

donderdag 22 oktober 2015

Teamfases van Tuckman

 
Een modelletje dat me de laatste tijd veel heeft gebracht heet de "Tuckmans Teamfases". Tuckman legt uit dat een groepje samenwerkende mensen die langzaam een team worden door verschillende fases gaat. Eerst is er de fase dat de teamleden individueel prima presteren, maar geen synergie hebben. Daarna komt de fase dat er onduidelijkheden zijn over de taken en verantwoordelijkheden, dat leden zich niet durven uitspreken en de samenwerking soms stressvol is. Dan zit het team in de stormingsfase. Om daaruit te komen dienden er op verschillende vlakken afspraken gemaakt te worden. De vlakken die aan bod kunnen komen zijn de processen, de structuur, de verantwoordelijkheden en de taken, maar ook meer impliciete zaken als de manier waarop het team elkaar aanspreekt en feedback geeft. Als het team daarmee bezig is zit het in de norming fase. Als dat klaar is, kan het team echt goed gaan presteren en spreken we van de performing fase. De fases worden lang niet altijd in een lijn achter elkaar doorlopen, het is een iteratief proces waarin veel stapjes heen en weer worden gezet. Ook als er teamleden bij komen of weggaan moet er vaak weer nieuw werk worden gedaan in de storming en norming fase.