dinsdag 26 januari 2016

Mental maps in de gymzaal, een filosofische beschouwing

 
 


Afgelopen zaterdag dwaalde ik met mijn zoontje door de gymzaal bij ons in de buurt en stuitten wij op een badmintontoernooi. Vanaf de hoge tribune had ik aanvankelijk moeite om te onderscheiden welke veldlijnen hoorden bij het spel. Zeker was dat de spelers daar zelf geen enkele moeite mee hadden. Ze leken alle andere lijnen zelfs niet eens te zien.
Ineens realiseerde ik me de parallel met het wereldmodel of mental map die we allemaal opbouwen in ons leven. We bouwen allemaal een set fictieve spelregels met bijbehorende lijnen in ons hoofd waar we vinden dat we ons aan moeten houden. Regels waarmee we onszelf en anderen waarderen en beoordelen. Regels die gaan over wat goed en fout is, wat normaal en gek of bijzonder is. Regels over mensen en omgevingen waar we bij passen of ons van distantiëren. Regels die we soms uitspreken, maar ook erg vaak niet bewust van zijn dat ze ons leven bepalen.
Wat mij betreft is het een belangrijke levenskunst om de die regels voortdurend te onderzoeken en te verleggen wanneer ze beperkend werken. Met hulp van gedragsveranderingen en sociale experimenten kunnen we een veel ruimer beeld van onszelf krijgen. We ontdekken dat we ook in de andere lijnen sporten kunnen beoefenen en zelfs de regels naar onze hand kunnen zetten. Een stap verder is het om te ontdekken dat er niemand is die in het echte leven de regels bepaalt. Er blijkt er maar één te zijn die bepaalt of jij wint of verliest, en dat ben je helemaal zelf.
Hoe je ontdekt of je aan het winnen of verliezen bent dan? Dat vraagt moed en eerlijkheid om naar binnen te kijken en jezelf af te vragen of je wel de beste versie van jezelf bent op dat moment. Of je wel hebt gehandeld en gedragen naar je eigen eer en geweten, of dat je eigenlijk wat hebt laten liggen. Dat je nog wel iets eerder of sterker had kunnen ingrijpen toen er zaken verliepen op een manier die je niet aanstonden. Of er tenminste een vraag bij had gesteld.....